الشيخ أبو الفتوح الرازي
306
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
* ( وَيَعْلَمُ ما فِي الأَرْحامِ ) * ، و او داند كه در رحم آبستنان ( 1 ) چيست از نر و ماده ، و كس نداند كه فردا چه خواهد كردن ، و كس نداند كه به كدام زمين فرمان خداى به او رسد . و قوله : * ( بِأَيِّ أَرْضٍ ) * ، با آن كه زمين مؤنّث است در او چند قول گفتند : يكى آن كه ابىّ كعب « بأيّة ارض » خواند ، جز آن است كه اين شاذّ است . وجه [ دگر ] ( 2 ) در او آن است كه : « ارض » را تأنيث نه حقيقى است ، هم تذكير روا باشد در او هم تأنيث ، و اگر چه تأنيث غالب است . و گفتند : مراد به زمين مكان است ، رجوعا الى المعنى ، و على هذا قول الشّاعر : فلا مزنة و دقت ودقها و لا ارض ابقل ابقالها * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ خَبِيرٌ ) * ، كه خداى عالم است و دانا ، و تكرار آن براى اختلاف لفظ كرد .
--> ( 1 ) . آب ، آج ، لب ، مش : آبستن ، آط : آبستان . ( 2 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .